Chương 607: Chương 549: Bạn có thích Trolley Problem không? (1)

(1) Quyển 13: Cấp hai - Phần đầu Buổi chiều, khoảng một giờ rưỡi.

Mùa xuân. Thời điểm mới lên khối không lâu.

Trong lớp học của Akaishi, cậu học sinh năm hai trung học cơ sở, tiết đạo đức đang diễn ra.

"Có một chiếc xe diện đang lao đi mất kiểm soát. Phía trước trên đường ray có năm công nhân, và nếu cứ thế này, cả năm người họ sẽ thiệt mạng."

Thầy giáo đang giảng bài đạo đức cho học sinh.

"Lúc này, trong tay các em có một cái cần gạt. Nếu gạt cần, các em có thể đổi hướng chiếc xe diện và cứu được năm công nhân. Nhưng trên nhánh rẽ còn lại có một công nhân khác, và người này sẽ phải chết."

Vừa đọc sách giáo khoa đạo đức, thầy giáo vừa vẽ sơ đồ lên bảng, giọng nói như đang dỗ dành trẻ nhỏ.

Thầy của Akaishi giải thích cặn kẽ các điều kiện, chẳng hạn như sẽ không ai bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gạt cần.

"Nào, các em sẽ gạt cần chứ? Hay không gạt? Hãy thảo luận trong nhóm của mình nhé."

Thầy vỗ tay một cái "bốp".

Nhóm sáu người của Akaishi cũng bắt đầu chia thành hai bên, một bên gạt cần và một bên không gạt.

"…"

Akaishi Yuuto, học sinh năm hai trung học cơ sở.

Trong nhóm, Akaishi đứng về phía những người chọn gạt cần.

"Rồi, cảm ơn các em."

Kết quả là, nhìn chung cả lớp, số học sinh chọn gạt cần đông hơn một chút. Tỉ lệ khoảng sáu-bốn.

Thế nhưng, trong nhóm của Akaishi, người chọn gạt cần chỉ có cậu và một bạn nữ khác.

"Vậy thì bây giờ, các em hãy thảo luận với các bạn trong nhóm xem tại sao mình lại nghĩ như vậy nhé."

Nói rồi, thầy giáo viết thời gian thảo luận lên bảng và bắt đầu đứng trên bục giảng quan sát học sinh.

"Ờ… thì…"

Một cậu con trai giơ tay.

"Tao thật sự không hiểu nổi suy nghĩ của mấy đứa định gạt cần."

Cậu học sinh lên tiếng đầu tiên trong nhóm tên là Karasawa Akito.

"Chẳng phải nếu gạt cần thì cũng giống như tự tay mình giết người còn gì."

Karasawa vừa nói vừa cười.

"Chả hiểu sao lại muốn gạt cần nữa. Đúng không mọi người!?"

Karasawa hỏi ba người còn lại trong nhóm mình.

"Bên đó nghĩ sao?"

Karasawa hướng câu chuyện sang phía Akaishi.

"A, ừm, thì… ờ…"

Cô bạn nữ sinh bị hỏi liền ấp úng.

Cô lắp bắp, không thể nói năng trôi chảy.

"Chà, nói thật là tao chả hiểu mày đang nói cái quái gì cả."

Karasawa cười phá lên.

Không thể trình bày rõ ràng, cô bạn nữ sinh tên Niizuma Towako đỏ mặt rồi im bặt.

Niizuma nhìn Akaishi với vẻ mặt như cầu cứu.

"…"

Akaishi liếc nhìn vẻ mặt của Niizuma rồi mở lời.

"Giết một người thì vẫn tốt hơn là giết năm người, nên tôi chọn giết một người. Chỉ vậy thôi."

Nói xong, Akaishi im lặng.

"Nhưng mà, năm người chết đâu phải lỗi của mình, còn một người chết thì lại là lỗi của mình đúng không? Thế thì chẳng phải là mình đã giết người hay sao?"

Karasawa vừa nói vừa khoa chân múa tay.

"Thời điểm cậu có quyền kiểm soát số người chết, thì dù thế nào đi nữa cũng giống như chính cậu đã giết họ. Nếu vậy, tốt hơn hết là nên giảm thiểu số người mình giết."

"Không không không."

Karasawa xua tay nguầy nguậy.

"Năm người kia dù có mình hay không thì cũng thành nạn nhân cả thôi, nên có mình hay không cũng như nhau mà."

"Vì có thể kiểm soát số người chết, nên phải suy nghĩ dựa trên quan điểm của bản thân chứ. Không phải là đối phương ra sao, hoàn cảnh thế nào, hay số phận đã định, cũng không phải là nếu mình không có ở đó thì sao. Vấn đề là mày được chọn giết một người hay năm người. Chẳng còn cách nào khác nên tao giết một người thôi."

"Vậy tức là vào thời điểm đó, việc ai đó phải chết là điều chắc chắn?"

"Đúng."

"…"

Karasawa trầm ngâm.

"Mày không do dự khi tự tay giết một người sao?"

"Không do dự. Tuyệt đối không. Không một giây chần chừ. Giết. Giết ngay lập tức. Giết không chút đắn đo. Giết ngay. Giết càng nhanh càng tốt. Giết tức khắc. Không có gì phải phân vân. Nếu phân vân thì năm người kia sẽ chết thôi."

"Uầy, đúng là đồ tâm thần."

Karasawa chế nhạo.

"Ê, công nhận."

Cô bạn nữ sinh ngồi cạnh Karasawa cũng cười theo.

"Đúng là tâm thần quá mức luôn ấy nhỉ?"

"Không cần phải nói đến chuyện 'giết' đâu… nhỉ?"

"Đúng đúng. Mấy người mà lúc nào trong đầu cũng có lựa chọn 'giết người' nghe sợ thật đấy?"

"Ừ nhỉ. Bất thường thật."

"Chắc chắn bọn mình không sai."

Phát ngôn của Akaishi khiến cả nhóm bỗng chốc sôi nổi hẳn lên.

Cuộc thảo luận chủ yếu xoay quanh việc coi Akaishi là một kẻ tâm thần.

"Ừm, cái đó…"

Niizuma ngồi cạnh Akaishi tỏ ra lúng túng, không thể xen vào.

"Mà này, có khi nào đây là bài kiểm tra tâm thần không? Kiểu như ai sẽ chết ấy, ngoài kiểm tra tâm thần ra thì còn là gì được nữa."

"Để lôi ra mấy đứa như này á?"

"À, vậy thì hai người này là kẻ tâm thần rồi."

Hai cô bạn nữ sinh vỗ tay cười ha hả.

"Không, kẻ tâm thần chính là mấy người, những kẻ thản nhiên để năm người chết đấy. Đừng có vì muốn hạ bệ đối phương mà dán cho họ cái mác xấu xa rồi trốn tránh tranh luận. Trông thảm hại quá đấy."

"…"

"…"

Hai cô bạn nữ sinh tỏ vẻ khó chịu.

"Nhưng mà, có suy nghĩ giết người thì đúng là tâm thần rồi còn gì."

"Không phải giết người, mà là cứu người. Nếu có một cái phao và phải chọn giữa việc đưa nó cho một nhóm năm người đang chết đuối hay một người duy nhất đang chết đuối, chẳng lẽ mày sẽ mặc kệ cả hai chết à?"

"…Không, chuyện này với chuyện đó khác nhau mà."

"Chẳng khác gì mấy đâu."

Karasawa gõ ngón tay lóc cóc trên mặt bàn.

"Mà này. Vốn dĩ câu hỏi này vẫn cứ thấy sai sai ấy nhỉ? Rơi vào hoàn cảnh đó là chắc chắn phải giết ai đó à. Thực tế làm gì có chuyện này xảy ra, nghĩ về nó cũng vô nghĩa, đúng không?"

"Đúng đó," mấy cô bạn nữ sinh nhìn nhau.

"Có chứ. Có cả ý nghĩa lẫn mục đích cho cuộc thảo luận này. Không thể nào lại không có tình huống như vậy xảy ra."

"Thế từ trước đến giờ Akaishi đã thấy xe diện mất kiểm soát bao giờ chưa?"

"Xe diện chỉ là một phép ẩn dụ. Chuyện xe diện có thật sự mất kiểm soát trong thế giới này hay không chẳng quan trọng, và cũng chẳng liên quan gì đến cuộc thảo luận. Nó chỉ đơn thuần đặt câu hỏi về tư tưởng của mỗi cá nhân đối với việc cứu người."

"…"

"Con người có những sinh mạng cứu được và những sinh mạng không thể cứu. Nên cứu cái gì và không cứu cái gì là điều mà mỗi người phải tự sắp xếp trong đầu từ trước."

"Cả mày nữa," Akaishi nhìn Karasawa.

"Cả mày, mày và mày, và cả tao nữa. Tất cả chúng ta đều đang sống bằng cách giết người. Dù là gián tiếp, chúng ta vẫn đang giết người để sống."

"Hả? Tao có giết ai bao giờ đâu."

Karasawa nhíu mày.

"Có, mày đang giết người. Ngay chính khoảnh khắc này, mày vẫn đang giết người. Trên thế giới có biết bao trẻ em đang chết vì không được ăn mẩu bánh mì mà mày vứt đi sáng nay đấy."

Akaishi nhìn sang cô bạn nữ sinh bên cạnh.

"Để làm ra đống quần áo mà mày vứt đi vì 'hết mốt', không biết bao nhiêu đứa trẻ đã phải chết."

Akaishi lại nhìn sang cô bạn nữ sinh khác.

"Vì không được uống dòng nước mà mày lãng phí bừa bãi, không biết bao nhiêu đứa trẻ trên thế giới này đã phải chết."

Akaishi nhìn cậu bạn nam ngồi cạnh.

"Vì mày sợ mình sẽ gặp rắc rối nên đã bỏ mặc ai đó, và người đó bây giờ vẫn đang chết trong cô độc ở một nơi nào đó."

Akaishi nhìn vào gương mặt của bốn người đối diện.

"Và dĩ nhiên, tao cũng vậy, con nhỏ này cũng vậy."

Cậu chỉ vào Niizuma đang ngồi cạnh.

"Tất cả những ai đang sống đều phải bỏ mặc một ai đó để tồn tại. Chúng ta đang sống trên sinh mạng của người khác. Nhờ có sinh mạng của những người không thể sống đến hôm nay, chúng ta mới có thể kéo dài sự sống của mình. Các người quá thiếu nhận thức về điều đó."

"Nhưng mà… mạng sống là bình đẳng…"

Một cô bạn nữ sinh lí nhí.

"Không thể nào. Mạng sống không thể nào bình đẳng được. Mạng sống có giá trị. Không thể nào tất cả mọi người đều có giá trị sinh mạng như nhau. Nếu nói mạng sống là bình đẳng, vậy thì các người nên cứu năm người và bỏ mặc một người ngay lập tức đi. Vì từ trước đến nay, chúng ta đã bỏ mặc không biết bao nhiêu người rồi."

"…"

"…"

"…"

Các thành viên trong nhóm im bặt.

Akaishi thời trung học cơ sở khác hẳn với thời trung học phổ thông, cậu gai góc hơn rất nhiều.

Không còn tròn trịa như thời cấp ba, cậu khi đó là một người vô cùng lạnh lùng, tăm tối, nặng nề, tù đọng và tính cách sắc nhọn như muốn đâm vào người khác.

Thời trung học cơ sở của Akaishi là một chuỗi ngày liên tiếp đối đầu với người khác.